Alınan kan niçin pıhtılaşma gösterir?

Kanın pıhtılaşması, vücudun hayati bir savunma mekanizması olarak işlev görürken, laboratuvar ortamında bu süreç kontrollü bir şekilde engellenmelidir. Damar dışına çıkan kanın doğal tepkileri ve bu tepkileri yönetmek için kullanılan yöntemler, tanı süreçlerinin güvenilirliğini doğrudan etkiler.

19 Kasım 2025

Kanın Pıhtılaşma Mekanizması


Alınan kanın pıhtılaşması, vücudun doğal bir savunma mekanizmasıdır. Kan damar dışına çıktığında, pıhtılaşma sistemi aktive olarak kan kaybını önlemeye çalışır. Bu süreç, trombositler ve pıhtılaşma faktörleri adı verilen proteinlerin etkileşimiyle gerçekleşir. Kan örneği alındığında, damar duvarı hasar görmüş gibi algılanır ve pıhtılaşma kaskadı başlar. Trombositler bir araya gelerek geçici bir tıkaç oluştururken, pıhtılaşma faktörleri fibrini üreterek bu yapıyı güçlendirir ve katı bir pıhtı oluşur. Bu durum, laboratuvar testlerinde sorun yaratabileceğinden, genellikle antikoagülanlı (pıhtılaşma önleyici) tüpler kullanılarak önlenir.

Pıhtılaşmayı Tetikleyen Faktörler


  • Doku Faktörü Açığa Çıkması: Kan alımı sırasında damar çevresindeki dokuların zarar görmesi, doku faktörünün salınmasına neden olur ve pıhtılaşma başlatılır.
  • Trombosit Aktivasyonu: Kan, cam veya plastik gibi yabancı yüzeylerle temas ettiğinde trombositler aktive olur ve pıhtı oluşumunu teşvik eder.
  • Pıhtılaşma Faktörlerinin Zincirleme Reaksiyonu: Faktör XII gibi temas faktörleri, yüzey etkileşimiyle aktive olarak içsel pıhtılaşma yolunu tetikler.
  • Kalsiyum İyonlarının Rolü: Kalsiyum, pıhtılaşma kaskadında kritik bir kofaktördür; antikoagülan eksikliğinde pıhtılaşma hızlanır.

Pıhtılaşmanın Önlenmesi İçin Yöntemler


Laboratuvarlarda, kan örneklerinin pıhtılaşmasını engellemek amacıyla çeşitli antikoagülanlar kullanılır. Örneğin:
  • EDTA: Kalsiyumu bağlayarak pıhtılaşmayı önler ve tam kan sayımı testleri için tercih edilir.
  • Sodyum Sitrat: Kalsiyumu şelatlayarak koagülasyon testlerinde kullanılır.
  • Heparin: Antitrombin III'ü aktive ederek pıhtılaşma faktörlerini inhibe eder.
Bu maddeler, kanın sıvı halde kalmasını sağlayarak doğru analiz sonuçları elde edilmesine olanak tanır. Pıhtılaşmanın önlenememesi durumunda, örnek test için uygun olmayabilir ve yeniden kan alınması gerekebilir.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Güncel
Göze Pıhtı Atması Belirtileri ve Tedavisi
Göze Pıhtı Atması Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Adet Döneminde Büyük Kan Pıhtısı Gelmesi
Adet Döneminde Büyük Kan Pıhtısı Gelmesi
Güncel
Pıhtılaşma Sistemi
Pıhtılaşma Sistemi
;